Архиве категорија: Насеља

Podgreda

Podgreda je malo selo razvučeno pod samom liticom Grede – tek nekoliko kuća. Tu jedan rasjed prokida litice kuda je mogla proći stoka na pašnjake Kruga, a putnici kroz prolaze Cincara prema Šuici i Kupresu. I danas u Podgredi stoji stara Bučina kamena kula na kat, koja je, prema načinu gradnje, imala i odbrambenu funkciju. Teška drvena vrata kule utvrđivala su se sa unutrašnje strane drvenom gredom koja se uvlačila u posebne rupe na zidovima vrata. U donjem dijelu su i puškarnice, te rezervni izlaz. Još veća, Jelečeva kula, opasana zidovima i velikom kapijom nalazi se istočno odavde. Ostale su tek ruševine kule i ostaci Jelečevih kuća.

Najkrupniji posjednici na ovom području bili su livanjski Džepari, a zemlju su još imali Jeleči, Buče i Čitači. Muslimansko groblje, pod imenom Bučino greblje, nalazi se ispod Bučinih kuća. Pravoslavno stanovništvo se sahranjivalo na srpskom pravoslavnom groblju u Potočanima, o kome više možete pročitati ovde: https://omlivanjska.com/2013/09/13/groblje-u-potocanima/

Ispod sela je izvor Zvonac, a u samom selu uvijek je bilo stalnih bunara. U zaseoku Grgići je vrelo Pervanuša, u čijoj je blizini pojilo za stoku. Izvor ne presušuje.

Toponimi Podgrede: Aptuša, Bristuše, Crkvina, Celin dolac, Čitakov dolac, Čula, Džeparov brig, Džeparova draga, Džomuša, Hanske njive, Higuše, Kovanluk, Krčovina, Kruške, Mučevača, Osredak, Podvornice, Pogledala, Rajčova kosa, Razdolje, Šeremetovo vrilo, Šehuše, Zvonac, Žilica glavica.

U Drugom svetskom ratu, Ustaše su u ovom selu ubile 5 Srba tokom 1941. godine. Njihova imena možete naći ovde: https://omlivanjska.com/livanjski-srbi/secanje/

Prema popisu iz 1991. godine, u selu je bilo 89 stanovnika, od čega srpske nacionalnosti nijedan, 78 hrvatske nacionalnosti, 11 bošnjačke/muslimanske nacionalnosti.

RODOVI

Srpske porodice su bile:

DUVNJACI – doselili se od Duvna;

ĐURANI – ranije Injci, doseljeni iz Gerzova kod Jajca;

JAGODIĆI – iz Tičeva kod Grahova; Jagodići su bili Džeparovi, a Đurani Čitakovi kmetovi.

Bošnjaci koji su živjeli u Podgredi: BUČE; ČITAČI – turskog su porijekla; JELEČI; RIBE.

Hrvati: ĆALETE; GRGIĆI; TOKIĆI.

PRAVOSLAVNE PORODICE IZ PODGREDE NA POČETKU DRUGOG SVETSKOG RATA 

(priredio: Siniša Jagodić)

JAGODIĆI

U Podgredi pored Livna bilo je 7 porodica Jagodića:

Porodica I

Jagodić Mijo (umro tokom drugog svetskog rata) sa ženom Ružom, od golinjevskih Pažina, imao je 2 ćerke i 6 sinova:

1.    Jagodić Ola – umrla od tifusa;
2.    Jagodić Milica – udala se u Glamoč u Kozomare;
3.    Jagodić Sava – ubijen od strane ustaša 1941. sa suprugom Cvitom od Važića iz Rašćana kod Duvna, imao ćerke Vidosavu(umrla) i Draganu (živi u Aranđelovcu);
4.    Jagodić Veljko – odselio se posle rata u Beograd, gde je umro i sahranjen; imao sina Kostu (koji je vrlo mlad umro) i ćerke Dušanku, Živanu, Olu, Zoru, Vidu i Miru koje žive u Beogradu, sem Zore koja živi u Livnu;
5.    Jagodić Luka – odselio se posle rata u Aranđelovac, gde je umro i sahranjen – sa ženom Stanom-Garom (Radeta) ima sina Radeta koji ima 2 ćerke;
6.    Jagodić Kosta – nestao 1941-1945, verovatno na području Glamoča;
7.    Jagodić Nikola – nestao 1941-1945, verovatno na području Glamoča;
8.    Jagodić Momčilo – odselio se posle rata u Aranđelovac, gde i danas živi (supruga Mira iz Radeta) i ima kćerku Ranku i sina Mišu koji ima sina Momčila i ćerku Milicu.

Porodica II

Jagodić Tomo – (umro pre rata) sa  suprugom Jovankom (ubijena 1941.)  iz Rilića ima 4 ćerke Anđu, Rajku, Danicu i Nevenku i 3 sina:

1.    Jagodić Luka –posle rata se odselio u Aranđelovac, gde je umro i sahranjen. Sa suprugom Pavom iz Petrovića (Glamoč) imao jednu ćerku Rajku i 5 sinova Svetka (4 ćerke Radmilu, Oliveru, Snežanu i Slobodanku), Ratka (ćerka Slađana, koja ima Maju, Magdalenu i Nemanju i sin Radivoje koji ima Veljka i Ninu), Slobodana (sinovi Nenad, koji ima Nedu i Laru, i Srđan, koji ima Ivana i Lolu), Živka (sinovi Aleksandar i Đorđe) i Ranu (ćerka Jovana i sinovi Luka, koji ima Petra, i Miloš koji ima Janu) koji žive u Aranđelovcu;
2.    Jagodić Miloš – posle rata kolonizovan u Obrovac u Bačku gde je umro i sahranjen. Njegovi sin Milan živi u Bačkoj Palanci, a ima i ćerku Milu;
3.    Jagodić Živko – pre rata otišao u  Potočane. Ubijen u Livnu 1941. od strane ustaša. Ima sina Tomu koji ima 2 sina i ćerku Milu.
Porodica III

Jagodić Pero – (poginuo u prvom svetskom ratu) sa suprugom Jokom od Ercega iz Doca kod Glamoča imao 2 sina:

1.    Jagodić Mirko – posle rata se odselio u Livno gde je umro i sahranjen, sa suprugom Ljubom (od Pažina iz Golinjeva), ima 2 kćerke Dragicu i Danicu i sina Peru (sinovi Siniša koji ima Mariju, Milicu i Miloša i Rade koji ima Katarinu) koji žive u Beogradu;
2.    Jagodić Stevo – umro posle rata i sahranjen u Potočanima sa suprugom Jelom Ćevap iz Baljaka (Šuica), ima kćerku Vojku i sina Dejana (umro mlad) i Vojina (ćerke Dijana, Dejana i sin Stevo koji ima ćerku Anastasiju) koji živi sa porodicom u Tesliću.

Porodica IV

Jagodić Jovo – (poginuo u prvom svetskom ratu), ima 2 sina Nenada i Radu.

Jagodić Nenad – zverski ubijen tokom rata (posmrtni ostaci na Partizanskom groblju u Livnu) sa suprugom Jelom iz Vuleta od Glamoča, imao ćerku Milu i 2 sina:

1.    Jagodić Jovo – umro i sahranjen u Livnu (supruga Đuka Vujanović), ima ćerku Milu i sina Nenada, koji ima Đanina i koji žive u SAD;
2.    Jagodić Ilija – nastradao u saobraćajnoj nesreći u Aranđelovcu sa suprugom Gospavom Baroš iz Sajkovića, ima sinove Nebojšu i Nenada koji žive i Beogradu.

Jagodić Rade – posle rata preselio u Žabljak gde je umro, a sahranjen je u Livnu. Sa suprugom Stakom (od Pažina iz Golinjeva) ima ćerku Maru koja živi u Banjaluci i sinove:

1.    Jagodić Boško – živi u Zagrebu i ima 2 sina Duška i Radeta;
2.    Jagodić Borislav – živi u Banjaluci i ima ćerku i sina;
3.    Jagodić Nenad – živi u Splitu i ima 2 ćerke.
Porodica V

Jagodić Ilija – poginuo u prvom svetskom ratu, imao sina  Branka koji je ubijen od strane ustaša 1941. a sa ženom Draginjom (od Laganina iz Gubera) ima sina:

1.    Jagodić Milorad – živi u Tovariševu u Bačkoj

Porodica VI

Jagodić Boško – ubijen od strane ustaša u Livnu 1941. sa suprugom Ružom (od porodice Laganin), ima 2 ćerke Darinku i Stanu i 4 sina:

1.    Jagodić Bogdan – nastradao kao učesnik rata 1941-1945. na Zelengori;
2.    Jagodić Stojan – živeo i radio u Travniku gde je umro i sahranjen;
3.    Jagodić Maksim – posle penzionisanja u Livnu odselio se u Aranđelovac gde je umro i sahranjen;
4.    Jagodić Pavo-Garan – nestao skupa sa sestrom Darinkom tokom rata 1941-1945.
Porodica VII

Jagodić Pavle – poginuo u prvom svetskom ratu i imao ćerku Pavu sa Jefom (od Sprema iz Kupresa) – posle rata se udala i živela u Londonu gde je i umrla.

DUVNjACI

Porodica I

Duvnjak Stanko – umro posle rata i sahranjen u Potočanima, sa suprugom Jefom (udovicom iz Jagodića), ima ćerku Stanu i sina

1.    Duvnjak Simo – umro i sahranjen u Livnu  gde je živeo sa porodicom.

ĐURANI

Porodica I

Đuran Božo – stradao u pokolju 1941. godine. Ima ćrke Milu i Jelenu i sinove koji su kolonizovani u selo Obrovac u Bačkoj:

1.    Đuran Cvijo
2.    Đuran Drago
3.    Đuran Rajko

Porodica II

Đuran Stojan – živeo i umro u selu Podgreda a sahranjen u Potočanima. Sa suprugom Stojom  (iz Potočana) imao 3 ćerke – Ružu, Bosiljku i Radojku i 3 sina:

1.    Đuran Dušan – odselio se u Aranđelovac gde je umro i sahranjen;
2.    Đuran Ilija – živeo i radio u Beogradu gde je umro i sahranjen;
3.    Đuran Milan – koji se iselio u Aranđelovac posle najnovijih ratnih zbivanja.

ĆEVAPI

Porodica I

Ćevap Đorđe – iz Baljaka kod Šuice, umro u Podgredi a sahranjen u Potočanima. Sa sprugom od Zelena iz Cebara kod Duvna ima 2 ćerke – Jelu udatu za Stevu Jagodića i Milicu udatu za  Milenka Radetu u Guber.

Bastasi

Neobično interesantno, i vrlo zagonetno je ime susjednog sela Bastasi. Teško je objasniti šta znači naziv naselja. Naziv, vjerovatno, nije slovenski. Čini mi se da naziv sela podsjeća na nekadašnje prisustvo Rimljana. Na izvoru Bastašice, i praistorijskoj gradini, nađeni su arheolški i epigrafski ostaci, ulomci rimskih nadgrobnih spomenika koji mogu da posvjedoče o nekadašnjem rimskom naselju na ovome lokalitetu. Interesantno je da u južnoj Italiji postoji mjesto zvano Basta. Može biti da su se i livanjski Bastasi ranije zvali Basta, odnosno da su to ime naselju dali rimski legionari, vojnici, među kojima je neko mogao biti iz istoimenog mjesta u južnoj Italiji. Preko ovih podataka ne može se olako prelaziti. Smatram da je ime sela formirano od italijanske reči „basta“, koja se upotrebljava u značenju našeg „dosta“, te da ime sela Bastasi podsjeća na nekadašnje prisustvo Rimljana.

Josip Smodlaka smatra da je ime sela izvedeno od grčke riječi „bastaks“, nosač, što bi se teško moglo prihvatiti.

Selo se nastavlja na Bogdaše. U selu živi predanje, da je naziv dobilo po potoku Bastašici. Priča se i o nekoj rimskoj vojsci „Bas“. U okviru sela , na lokaciji zvanoj Crkvina, iskopano je nekoliko ostataka rimskih nadgrobnih spomenika. Ima još nekoliko srednjevjekovnih stećaka, bez teksta i ornamentike. Sve nas ovo upućuje na zaključak, da je ovdje, u određenom vremenskom periodu, bilo staro naselje.

I ovdje su do decembra 1994. godine živili isključivo Srbi:

CVIJANI – Doselili su davno iz reona Šujice. O njima nema bližih podataka, niti o njihovom daljnjem porijeklu. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

ĐAPE – Radi se o doseljenicima iz Bitelića kod Sinja. Njihovo daljnje porijeklo je okolina Trebinja i Nikšića. Slave Svetog Velikomučenika Georgija Pobedonosca – Đurđevdan.

GUZIJAN – osim starih bastašana malo ko i zna da je u Bastasima živela i ova familija. Doduše, poslednji su iselili iz Bastasa u kolonizaciji krajem 1945. godine u Vojvodinu (Banatski Despotovac). Sada ih ima u Ban. Despotovcu, Novom Sadu, Beogradu, Zrenjaninu… Jedan od poznatijih Guzijana poreklom iz Bastasa je Dragan Guzijan (1959.) reditelj u RTV u Novom Sadu.

IVETIĆI – Doselili su iz Vrličke regije, iz Civljana. Slave Svetog Prvomučenika i Arhiđakona Stefana.

KALABE – Oni tvrde da su doselili iz Glamočke regije, sa područja Crnog Vrha. Njihovih rođaka ima u Halapiću kod Glamoča, koji su pod istim prezimenom došli na ovaj teren iz Bastasa. Slave Svetog Prvomučenika i Arhiđakona Stefana.

KOZARI – Ovaj rod se doselio iz sela Zastinje kod Livna. Prije su se prezivali Lovren. Prezime Kozar su dobili po jednom od njih, koji je čuvao koze. Slave Svetog Velikomučenika Georgija Pobedonosca – Đurđevdan.

KOZOMORE – Porijeklom su sa Kozare. Neki istraživači tvrde da su Kozomare porijeklom iz Starog Vrha. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

LOVRE – Doseljeni su u Bastase iz Popovića kod Glamoča. Slave Svetog Velikomučenika Georgija Pobedonosca – Đurđevdan.

LjUBOJE- Tvrde da su doseljenici iz reona kod Ključa. Slave Svetog apostola i jevanđelistu Marka.

ŠEGRTI – Prema utvrđenom, Šegrti u ovo selo dolaze iz okoline Livna. Tamo su se prezivali Deridaska. Ispitivanjem nije utvrđeno odakle je porijeklom ovaj rod i zbog čega je mijenjao prezime, te da li ga je imao stalno ili privremeno i imaju li ikakve veze sa Šegrtima u Lastvi, kod Trebinja. Ovaj rod je poznat u užoj i široj regiji. Svrstavaju ga u razgranatiju cjelinu. Mogao bi se svrstati u starosjedioce Livanjskog polja. Slave Svetog Prvomučenika i Arhiđakona Stefana.

VUKOVIĆI – Znaju da vode porijeklo iz Vrličkog kraja, sa izvora rijeke Cetine. Tamo su imali svoje daljnje rođake sve do raspada avnojevske Jugoslavije. Slave Svete mučenike i besrebrenike Kozmu i Damjana.

———————————–

Izvor: http://www.lijevno.com

Bila

Selo Bila je dobilo  ime po neogenom laporu na ogoljenim stranama inače šumovitog Tribnja, koje su izdaleka vidljive zbog svoje bele  boje. Selo Bila je zabeleženo u prvom turskom popisu stanovništva krajem 15. vijeka, a biskup Miletić selo označava 1813. kao Karačić (Karagich).

Dva stećka nalaze se u zaseoku Mejdan. Jedan kameni sanduk je obilježen motivom konja i neke životinje u plitkom reljefu. Na lokalitetu zvanom Gaj nalaze se ostaci starog muslimanskog groblja. Nema nišana i vidljivi su samo ostaci kamenih okvira mezarova. Uz cestu Livno-Split je malo pravoslavno grobljе; najstariji spomenici datiraju sa kraja XIX vijeka. Više o ovom groblju možete naći ovde: https://omlivanjska.com/2013/09/13/bila-2/   U Biloj su i dva katolička groblja, oba mlađa.

U selu je više bunara: Baljkov bunar, Bila – koji ne presušuje ni tokom najvećih suša; Ćergovac i izvor potoka Lastva. Biloj pripadaju Karačić, Crni Vrh i Mejdan.

Na popisu 1991. godine, u selu je bilo 772 stanovnika, od toga 762 Hrvatske nacionalnosti a 3 srpske nacionalnosti. Danas u selu više nema Srba.

RODOVI

Srpska porodica, Kozomara, koja je živela u Biloj do 1994. godine, tu se doselila iz Bogdaša. Slave Svetog Jovana.

Danas su u selu samo Hrvati. Hrvatski rodovi u Biloj su: BADROVI – preselili iz Podgradine; BALTE sa Tijarice u Dalmaciji prije 1815. godine; BARACI – iz Bajagića kod Sinja, bilo ih je 1741. godine u Čaprazlijama; BOLOTINI – iz Aržana u Dalmaciji, u Bilu su doselili iz Grboreza; GREBENARI – u Srdevićima su 1741. godine; IVANKOVIĆI – doselili iz Dobranje u Dalmaciji; KOVAČI – iz Ljutog Doca u Hercegovini; KRŽELJI – iz Žeževice kod Zadvarja u Dalmaciji; KUPREŠANIN -doselili sa Kupresa; MILANOVIĆI – iz Otoka kod Sinja; SEMREN (ranije Subašić) -sa Klisa u Dalmaciji; ŠPERCI – iz Dalmacije; VIDOVIĆI – ranije Pravdići iz Dobrog; VRDOLJACI – iz Dalmacije. U Srdevićima su 1741. godine.

————————————————-

Izvori: http://www.lijevno.com i http://www.relax-livno.com

Bogdaši

Bogdaši se prostiru u dužinu oko 3 kilometra, a ime mu ukazuje na dobra koja je ovom pitomom mestu dala priroda („Bog daše“, kao Bog dao). Bogdašima pripada zaseok Ramić, čije je ime postalo od roda Ramić, ranije Lovre.

Jedno mjesto je veća nekropola sa oko 60 stećaka amorfnog izgleda i slabije izrade. Veći je broj ploča i tek manji broj sanduka (manja nekropola stećaka nalazi se i u zaseoku Cvitići). Nedaleko odatle je pravoslavno groblje sa arhaičnim spomenicima ukrašenim raznolikim etnografskim elementima (šestokrake rozete, grozdovi grožđa). Groblje je obnovljeno tokom leta 2012. godine, a oko njega izgrađena ograda, prilozima meštana sela. Više o groblju možete saznati ovde: https://omlivanjska.com/2013/10/06/groblje-u-bogdasima/

Gotovo svaki zaselak ima svoj bunar, ali većinom presušuju. Takvi su Ivetića, Šegrtov, Ramića, Kozomarin, Kalabin i dr. Toponimi u Bogdašima i okolini su: Borovine, Bijele njive, Bogdaški lug, Bradarin dolac, Brekinja, Bukvik, Bunar, Divakinja, Duboka draga, Gnjilovača, Gola kosa, Gorica, Guštra, Ivančevića gora, Ivančevića gumno, Kicelj, Klenje, Klin, Konopljik, Koševine, Krudin dolac, Kulašica, Kule, Lastva, Loparić, Lovre, Luka, Malovarica, Marčuša, Mašet, Milićevka, Močvara, Ogradica, Orluša, Osoje, Papuča, Pavhtša, Pecinaj bašća, Piskovac, Radojino vrelo, Rašeljka, Ravni tavan, Riškovac, Šaraica, Šeničište, Široka draga, Štuklić, Trkuljuša, Uzglavak, Vrelo, Vrtača, Klin, Vučija, Vulića ledina, Ždralovac.

Prema popisu iz 1991. godine, u selu je bilo 83 stanovnika, od čega 80 srpske nacionalnosti, 1 hrvatske nacionalnosti i 2 osoba ostalih nacionalnosti.

Bogdaši na Facebook-u: https://www.facebook.com/bogdase.selo

Stanovnici sela bile su porodice srpske nacionalnosti:

KATIĆI – Nekada su se prezivali Injac. Ovdje su doselili iz Kazanaca. Slave Svetog Vasilija Velikog.

KONjIK – Ovaj rod je doseljen iz Dalmacije, iz Kijeva u Vrličkoj Krajini. Slave Svetog Stefana.

KOZOMORE – Starinom su od Kozare. Prvo su doselili na teren Vrlike a odatle u Bogdaše i Bastase. Postoji tvrdnja da su Kozomare porijeklom iz Starog Vlaha. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

NENADIĆI – Ovdje su doselili iz Štikova kod Drniša, Dalmacija. Njihova loza potiče iz Hercegovine. Slave Svetog Velikomučenika Georgija Pobedonosca – Đurđevdan.

PAJČINI – Daljnje porijeklo ovih Pajčina vodi iz Gubina. Slave Svetog Vasilija Velikog.

ŠUNjKE – Ovaj rod potiče iz Crne Gore. Oni su prvo došli na teren u okolini Zadra i tamo promjenili prezime, iz Obad(ović) u Šunjka. Iz Zadarskog regiona preselili su kod Vrlike, a odatle su doselili u Livanjsko polje. Dakle, oni su doseljenici iz okolice Vrlike. Jedno vrijeme su im preci slavili Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan, pa su poslije jednog zimskog stradanja prilikom nabavke pića za slavu, promjenili dan slavljenja na Svetog proroka Iliju – Ilindan.

RAMIĆI – Tvrde da su se davno prije prezivali Lovre. Prema porodičnom predanju, jedan od njih je hramao, što se u domaćem govoru izgovaralo „ram’o“, pa su ih na osnovu toga nazvali Ramići. Doselili su iz Popovića kod Glamoča.

Bojmunte

Neobično interesantno ime nosi selo Bojmunte, koje se nalazi na 29. kilometru asfaltnog puta od Livna za Bosansko Grahovo, nadovezujući se na Čelebić.

Josip Smodlaka, govoreći o imenima naselja na tlu Jugoslavije za koje se zna ili nagađa da su vlaškoga, rumunskog porijekla, napisao je: „Zaključit ću ovaj spisak čudnim imenom Bojmonti, koje nosi jedno selo u kotaru Livanjskom, u kome su svi žitelji danas zgoljni Srbi pravoslavci. Ovo mi je ime osobito zapelo za oko, zato što je ono očevidno korupcija romanskoga, odnosno italijanskog imena Bajamonte, koje susrećemo u istoriji Venecije, a koje je nosila i jedna čuvena građanska porodica Splitska. Poreklo ovog imena, utoliko mi je zagonetnije što isto prezime, pisano po italijansku „Bajamonti“, nose i neki zemljoradnici našega jezika u Splitu, za koje nisam mogao da utvrdim da li su im preci bili doseljenici Mlečani ili Vlasi Bojmonti iz Dinarskog krša“.

Starih potvrda za selo Bojmunte nema. Ne zna se kada se prvi put pominju kao naselja. Dvadesetak mještana ovog sela kazivali su  da je njihova zemlja ranije, „za turskog vakta“, bila vlasništvo porodice Delalića iz Livna te da su njihovi preci „još za Austrije“ zemlju dobili „munte“.

Moguće je da je naziv ovoga sela složenica izvedena od opšte riječi „boj“, rat i italijanske riječi „munta“, dražba, licitacija. Složenica bi, ako je ispravno ovo tumačenje, značila da je to selo ratnika, koji su za svoje ratne zasluge na držbi olako došli do posjeda zemlje. Usput, ime ovog sela je Bojmunte, a ne Bojmunti. U novije vrijeme statističari i pisari, iskrivljuju ime ovog sela pišući ga Bojmunti, s nastavkom „i“ na kraju. Bojmunte nisu, dakle, ni Bojmonti ni Bojmunti.

Ovo selo je locirano na liniji od Čelebića do Radanovaca. Na početku Bojmunata, put Livno – Grahovo skreće preko polja, prelazeći dva mosta na Jaruzi, Postopolje, dotiče selo Sajković, a odatle vodi prema Grahovu. Od bojmuntske raskrsnice, kod kuće Mitrovića, vodi asfaltni put kroz Bojmunte i ostala sela u podnožju Staretine i Šatora. Selo se prostire na terenu periodičnih izvora. U jesen i proljeće „prorade“ vrela bojmuntska, te voda zna izvirati iz kuća. U ljetnom periodu je suša, izvori su „mrtvi“.

Toponimi su: Adžin pod, Akarište, Bikuše, Bristovača, Buciše, Bučuša, Cipac, Crljenica, Čoruša, Cebuša, Delalića glavica, Dragića (Dragovića) ulica, Duboka draga, Duga ulica, Gačina, Glavica, Glavičica, Grabovac, Gradina, Grčki brijeg, Grebljice, Gunjuša, Husača, Isanuša, Ivanuša, Jabuke, Jama, Janjila draga, Janjilo, Keželjevina, Klačine, Kruščica, Kusače, Lopari, Lučica, Lug, Ljeskovac, Ljubojev do, Malo grebljice, Mihajlovo kućište, Mihajluša, Mujina dolina, Nadpotnice, Paripovina, Pistet draga, polje, Poljica, Rajčevac, Ravni dolac, Ravnjača, Razljevi, Ražlive, Rudina dolina, Skladovi, Šarino katunište, Vlačice, Vlake, Vodike, Vučinić, Zagorica, Ždribovac.
Stanovnicima sela pripadaju dobre livade, te dio šume u polju i planini. U ovom selu već dugi niz godina, sve do decembra 1994. godine, živili su samo Srbi.

Srpski rodovi su:

DAVIDOVIĆI – Ovaj rod je porijeklom iz Dalmacije, ali nema tačnih podataka iz koje su dalmatinske regije i kada su tačno njihovi preci preselili, prvo u Sajković i Gubin, a odatle na teren Bojmunata. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

IVETIĆI – Porijeklom su iz sela Civljane kod Vrlike, Dalmacija. Slave Svetog Prvomučenika i Arhiđakona Stefana.

KISE – Vode porijeklo iz Hercegovine, odakle su prvo doselili u Dalmaciju. Iz Dalmacije su prešli u Livanjsko polje. Slave Svetog Velikomučenika Georgija Pobedonosca – Đurđevdan.

KONjIKUŠIĆI – Njihovi preci su Daničići, koji vode porijeklo iz Crne Gore. Krećući sa crnogorskog prostora, prvo su se naselili u Gerzovo. Odatle su morali pobjeći zbog sukoba sa Turcima, zbog neke djevojke iz njihova roda. Tokom bježanja stigli su u Glamočko polje, gdje mjenjaju prezime iz Daničić u Injac. Kao Injci dolaze u Donje Livanjsko polje, gde dolazi do podjele i razdvajanja familije u nekoliko ogranaka. Nije pouzdano utvrđeno kada je i zašto došlo do ovoga, ali se zna da od Injaca postaju Konjihušići. Kada su Konjikušići došli u Bojmunte, nije utvrđeno. Svi potomci Daničića, slave Svetog Vasilija Velikog.

MILUTINI – U Bojmunte su doselili iz Čelebića. Znaju toliko da su im preci doseljeni iz Strupnića. Preseljavanje je teklo po naređenju jednog od begova. Daljnje porijeklo ne znaju. Slave Sabor Svetog Arhanđela Mihaila – Aranđelovdan.

MITROVIĆI – Prema onome čime raspolaže pisana dokumentacija, ovaj rod je doselio iz Promine kod Drniša, Dalmacija. U razgovoru sa starim Mitrovićima, potvrđuje se činjenica da vode porijeklo iz Dalmacije, ali da su se prethodno prezivali Kiso i negdje u vrijeme turske vladavine, promjenili prezime po jednom od predaka. Slave Svetog Velikomučenika Georgija Pobedonosca – Đurđevdan.

ROSIĆI – Prešli su iz Sajkovića u Bojmunte. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

ŠUNjKE – Prijašnje im je prezime bilo Obad(ović). U Bojmunte su doselili iz Vrbice. Slave Svetog proroka Iliju – Ilindan.

VIDOVIĆI – I ovaj rod je prije imao drugo prezime, prezivali su se Kiso. Sadašnje prezime su uzeli po babi Viduši. Porijeklom su iz Hercegovine. Postoji tvrdnja da su zajedničkog porijekla oni, Kise i Mitrovići u Bojmuntima. Slave Svetog Velikomučenika Georgija Pobedonosca – Đurđevdan.

VUJIČIĆI – Doseljeni su u Bojmunte iz Kazanaca. Tvrde da su porijeklom iz Crne Gore. Slave Svetog Nikolaja Čudotvorca – Nikoljdan.

—————————————————–

Izvor: http://www.lijevno.com

Crni lug

Jugoistočno od Jaruge, na asfaltnom putu Bosansko Grahovo – Livno, nalazi se selo Crni Lug. Šibenčani Frane Butrišić i Ivan Divčić, u svom putopisu kroz Bosnu, prvi put 1574. godine, pominju selo Crni Lug, govoreći da se od seoskih kuća proteže „šuma sa drvećem u vodi“. Opet je, dakle, osobenost prirodne sredine, močvarno zemljište obraslo listopadnim drvećem, kumovalo imenu naselja.

Postoji jedna srednjevjekovna nekropola južno od sela, na današnjem groblju. Humku dugu 60 metara sačinjavaju nadgrobni spomenici, koji jedva vire iz zemlje, bez ikakvih natpisa i ornamentike.

Prema zapisu Maria Petrića, u Crnom Lugu je imao svoj posjed i zadnje utočište 1836. godine livanjski kapetan Ibrahim-beg Firdus. On se ovdje sklonio bježeći iz Čelebića pred pobunom livanjskih begova. Nakon kraćeg boravka u Crnom Lugu, dobio je azil od Austrougarske i pobjegao u Dalmaciju.

Na području Crnog Luga su toponimi: Busovača, Carevac, Crna rakita, Crnac, Čančarevac, Čekuše, Cusinice, Duler, Gajci, Greblje, Gromila, Igalice, Jardo, Jaruga, Jovanuše, Keseni, Kućevine, Makice, Makić, Matošića vrelo, Otok, Pijesak, Polučak, Radukinice, Šančevine, Ševarova jaruga, Trkulja, Vedrovo polje, Vidoviti, Vlasulje, Vranina glavica, Vučo polje, Zagrab, Zasiok.

Prilikom kolonizacije 1945/1946. godine, iz ovog sela je u Vojvodinu otišlo nekoliko porodica.

Sadašnji stanovnici sela su isključivo Srbi. Tokom rata 1992-1995 su izbegli iz sela a kuće su im zapaljene; obnova i povratak započeti nakon rata teku sporo.

Crni Lug na Facebook-u: https://www.facebook.com/profile.php?id=100001789822711

Srpski rodovi su:

ARNAUTI – Prema onome što oni znaju, tvrde da su doselili u Crni Lug iz Kosore, kod Vrlike, Dalmacija. Slave Svetog Velikomučenika Georgija Pobedonosca – Đurđevdan.

ĆORIĆI – Doselili su se na ovaj teren iz sela Cetine, Vrlika, Dalmacija. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

ĆUSIĆI – Doseljeni su iz okolice Vrlike, Dalmacija. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

ČULIĆI – Vode porijeklo od Mrkonjić Grada. Slave Časne verige Svetog apostola Petra.

ĐUKIĆI – Ovdje su došli iz Nuglašice 1934. godine. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

GARGENTE – Doseljenici su iz sela Cetine, Vrlička regija, Dalmacija. Prema mišljenju nekih od istraživača, i ovo prezime zahtjeva solidniju lingvističku obradu i tumačenje, jer upućuje na to, da bi moglo biti vlaškog porijekla. Slave Svetog Velikomučenika Georgija Pobedonosca – Đurđevdan.

GRAJIĆI – Imali su prije prezime Nenadić. Daljnje porijeklo im je iz Štikova kod Drniša, Dalmacija. Slave Svetog Velikomučenika Georgija Pobedonosca – Đurđevdan.

INjCI – Injci su najrazgranatiji rod u Livanjskom polju. Treba reći da njihovo najstarije porijeklo vodi iz Crne Gore. U Gerzovo dolaze pod prezimenom Daničić. Ovde su kao turski kmetovi došli u sukob sa Turcima, zbog neke djevojke iz njihova roda. Pala je krv i oni su kompletno bježali u pravcu Glamoča. Tamo su radi sigurnosti mjenjali prezime iz Daničić u Injac. Prema nekim porodičnim predanjima oni su ovu promenu učinili u Donjem Livanjskom polju. Dolaskom u Donje Livanjsko polje, rod narasta i dijeli se odlazeći u druga sela. Slave Svetog Vasilija Velikog.

IVETIĆI – Doseljenici su iz Civljana kod Vrlike, Dalmacija. Jedni slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan a drugi slave Slave Svetog Prvomučenika i Arhiđakona Stefana.

JOVČIĆI – U Crni Lug su doselili iz Prova. Slave Sabor Svetog Arhanđela Mihaila – Aranđelovdan.

JUSUPI – Ne znaju svoje porijeklo. Spadaju među rijetka prezimena na terenu Livanjskog polja. Slave Svetog Nikolaja Čudotvorca – Nikoljdan.

KEŠINI – Porijeklom su od Štikova kod Drniša. Ovo prezime je jedinstveno u Livanjskom polju. Slave Svetog Velikomučenika Georgija Pobedonosca – Đurđevdan.

KOZOMORE – Tokom 1928. godine, doseljeni su iz Bastasa u ovo selo. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

KURABASE – Ovo su doseljenici iz Cetine kod Vrlike, Dalmacija. I ovo prezime je svrstano među ona koja upućuju na vlaško porijeklo. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

LjUBOJE – Doseljenici su iz Ključa, iz Bosanske Krajine. Slave Svetog apostola i jevanđelistu Marka.

MARMUTI – Ovaj rod nije sačuvao porodično predanje o svom porijeklu. Ne znaju odakle su došli na ovaj teren. Za prezime Marmut, istraživači smatraju da iziskuje detaljniju lingvističku obradu zato što do sada upućuje na vlaško porijeklo. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

PAROJČIĆI – Ovdje su doselili iz rejona Vrlike, Dalmacije. Slave Svetog Nikolaja Čudotvorca – Nikoljdan.

PETROVIĆI – Radi se o doseljenicima iz Otišića kod Vrlike, Dalmacija. Čuvaju predanje o svom porijeklu, i tvrde da su u Dalmaciju došli iz Crne Gore. Jedni slave Svete mučenike i besrebrenike Kozmu i Damjana a drugi slave Svetog Velikomučenika Georgija Pobedonosca – Đurđevdan.

POPOVIĆI – Porijeklom su od Imotskog, Dalmacija. Slave Svetog Prvomučenika i Arhiđakona Stefana.

RADIVOJŠE – Doseljenici su iz Dalmacije. Nisu sačuvali porodično predanje o tačnom mjestu porijekla. Tvrde da su davno doselili. Slave Svetog Nikolaja Čudotvorca – Nikoljdan.

STEVANOVIĆI – Nije im poznato od kuda vode porijeklo. Slave Svetog Nikolaja Čudotvorca – Nikoljdan.

ŠINICI – Oni tvrde da su porijeklom iz Lijevča kod Zavidovića. Slave Svetog apostola i jevanđelistu Luku – Lučindan.

ŠORMAZI – Doseljenici su iz Kosova kod Knina, Dalmacija. Daljnje porijeklo ne znaju. Njihovi školovani potomci iznosili su tezu o francuskom porijeklu. Najbliži tvrdnji o porijeklu ovog prezimena je Erdeljanović, koji između nekoliko prezimena razmatra i prezime Šormaz. U onolikoj mjeri koliko je ispitano, Livanjsko polje nije bilo izvan uticaja vlaškog življa. Šormazi u Crnom Lugu se dijele na Biberovića i Savetinovića. Slave Svetog Nikolaja Čudotvorca – Nikoljdan.

TRKULjE – U porodičnom krugu njeguju predanje o svom porijeklu od Banja Luke. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

VRANIĆI – Doselili su u ovaj kraj iz Vrličke regije, Dalmacija. Slave Sabor Svetog Arhanđela Mihaila – Aranđelovdan.
Pored sadašnjih rodova Srba, u Crnom Lugu je do 1941. godine živila jedna porodica Hrvata sa prezimenom Perić. Kad je počeo Drugi svjetski rat, odselili su u Vukovar.

—————————————–

Izvori: http://www.lijevno.com i http://www.relax-livno.com

Čaprazlije

Jugoistočno od Prova su Čaprazlije. Po jednom tumačenju, ime sela je formirano od starinske riječi „čap“, „čep“, te glagola „razliti“. Naime za vrijeme povodnja (od oktobra do kraja marta) ponori, koji se nalaze u neposrednoj blizini sela, bivaju zagaćeni, te ne mogu da gutaju svu prispjelu vodu, pa se višak vode razlijeva po okolnom zemljištu. Do zagaćenosti ponora dolazi stoga što voda na ponorskim pukotinama odlaže pruće, različito raslinje i druge predmete koji začepe ponore. Voda koja bi trebalo ponorima da se gubi u podzemlje, zadržava se na površini i razliva po okolnom zemljištu. Tako se, eto, po naznačenoj prirodnoj pojavi, karakterističnoj za mnoga periodično plavljana kraška polja, ovo selo nazvalo Čaprazlije. Selo su često zapisivali kao Sarumiše što je ranije ime naselja po kome se nazivala i cijela nahija. Ime na turskom jeziku doslovno znači „žuti hrast“. Po drugom predanju, ime Čaprazlije vjerojatno nose prema begu (ili begovskoj obitelji) Čaprazli, čiji su, po predaji, nišani u starom muslimanskom groblju na Brižinama kod sela.

Čaprazlijama kao dijelovi naselja, pripadaju sela Paljenice i Peća.

Ime sela Paljenice posjeća na jedu vrstu osvete koju žitelji livanjskih sela (Donje polje) ponekad i danas praktikuju. Ranije, ako neko, za pričinjenu mu uvredu ili nepravdu, nije mogao od počinitelja dobiti određenu satisfakciju, najčešće je pribjegavao spaljivanju njegove kuće, pojate ili neke druge privredne prostorije. Mještane kojima kuća na taj način izgori zovu „Paljenice“.

Vjerovatno ni na jednom kraškom polju na svijetu, nema toliko mnoštvo pećina kao na Livanjskom. Ove pećine, prirodne šupljine u krečnjačkim stijenama, ovdašnje stanovništvo zove „peća“. Rijetko koja peća ima ime. Kako se jedna zasebna grupa kuća kod sela Čaprazlije nalazi u neposrednoj blizini jedne takve peće, to se za njihovo označavanje i uzeo naziv Peća, selo kod Pećine.

U sklopu Donjeg Livanjskog polja, Čaprazlije se prostiru na njegovoj jugozapadnoj strani, čineći sastavni dio niza sela, koja prave vjenac sa mjestimičnim prekidima na rubu polja i podnožja Dinarskih obronaka Sokoca, Atlagića kose, Cjepala, Samara i Poviruše. Selo je smješteno između Prova na zapadu i Rujana na jugu. Ispred njega, gledano preko polja na udaljenosti od 5 kilometara, u pravcu sjeveroistoka nalazi se selo Čelebić. Čaprazlije zauzimaju prostor od Krivače (Jaruge), kojom voda teče u Mišju peću i Hrgovića kuća do donjih Maljkovića. Ovdje granicu sela čini Šilanova kuća.

Na terenu sela nalazi se veća skupina ležećih stećaka, bez natpisa i ornamentike, i to na lokalitetu Mašeti i unutar seoskog pravoslavnog groblja. Jedno od većih, ali do sada neispitanih grobišta, nalazi se u dnu Đuranove ulice, na njivi Pere Đurana i njegovih sinova. Ovaj teren nije do sada ispitivan, niti registrovan. Na putu Sajković – Prolog, pod Marčetinim kućama, nalazi se Muslimanski grob sa dobro očuvanim nišanima. Seosko predanje govori da je ovdje pokopan Čaprazli-beg, kojeg su hajduci ubili iz zasjede, o čemu piše fra Grga Lozić u svojim različitim bilješkama – Adnotationes variae (Stipo Manđeralo, Lozićev ilirski san). On tvrdi da se do tada selo zvalo Skucani.

Do rata 1991/1995. godine u selu su živjeli Srbi i Hrvati.

Srpski rodovi su:

BOŠKOVIĆI – Doseljenici su iz Dalmacije, ne zna se pouzdano iz kojeg mjesta. Znaju da im daljnje porijeklo vodi iz Crne Gore. Prvo su došli u Rujane, odakle su se raselili u Čaprazlije i Golinjevo. Slave Svetog Nikolaja Čudotvorca – Nikoljdan.

ĐURANI – Đurana u Čaprazlijama ima na dvije lokacije. Jedni su između Granića i Marčeta, koje u selu još zovu i gornji Đurani, a drugi su između Radića i Maljkovića, zvani donji Đurani. Donji Đurani su kod starijih generacija poznati pod nadimkom „Dražići“. U ovo selo su doseljeni iz Gornjih Kazanaca, opština Bosansko Grahovo. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

KISE – Doseljenici su iz Dalmacije, a starinom vode porijeklo iz Hercegovine. Po svemu sudeći, ovaj rod je najstariji u Čaprazlijama. Slave Svetog Velikomučenika Georgija Pobedonosca – Đurđevdan.

KONjIK-LUNIĆ – Lunića ima u okolici Drniša, te se ne isključuje mogućnost, da vode porijeklo iz ovog kraja, (sela Kričke, kod Drniša). Slave Svetog Velikomučenika Georgija Pobedonosca – Đurđevdan.

KONjIKUŠIĆI – Njihovi preci su Daničići, koji vode porijeklo iz Crne Gore. Krećući sa crnogorskog prostora, prvo su se naselili u Gerzovo. Odatle su morali pobjeći zbog sukoba sa Turcima, zbog neke djevojke iz njihova roda. Tokom bježanja stigli su u Glamočko polje, gdje mjenjaju prezime iz Daničić u Injac. Kao Injci dolaze u Donje Livanjsko polje, gde dolazi do podjele i razdvajanja familije u nekoliko ogranaka. Nije pouzdano utvrđeno kada je i zašto došlo do ovoga, ali se zna da od Injaca postaju Konjihušići. Konjikušići u Čaprazlijama čuvaju predanje da su prezime dobili po uzgoju dobrih jahačkih konja. Konjikušići u Bojmuntama i ovi u Čaprazlijama vode isto porijeklo i smatraju se rodbinom. Svi, slave Svetog Vasilija Velikog.

MALjKOVIĆI – Kod ovog roda nema ništa spornog, radi se o doseljenicima iz Maovice kod Vrlike. Put doseljavanja je išao preko Uništa, za Čaprazlije. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

MARČETE – Doseljenici su iz Koljana kod Vrlike, Dalmacija. Slave Svetog Nikolaja Čudotvorca – Nikoljdan.

MIHALjICE – Mihaljice su doseljenici u ovo selo iz mjesta Kosore kod Vrlike, Dalmacija. Neki od njihovih potomaka sjećaju se pričanja roditelja kako su oni daljnjom starinom negdje iz Like. Daljnje porijeklo im je iz Crne Gore. Nekad su imali prezime Miljanić. Slave Svetog Nikolaja Čudotvorca – Nikoljdan.

RADIĆI – Njihovo prijašnje prezime je Čulić. Ovdje su doselili iz Jaruge, sela na terenu Bosansko Grahovske opštine. Daljnje porijeklo vode iz Dalmacije. Slave Časne verige Svetog apostola Petra.

STOJIĆI – Radi se o doseljenicima iz Podosoja, kod Vrlike, Dalmacija. Slave Sabor Svetog Jovana Krstitelja – Jovanjdan.

BODROŽIĆI – Izumrli i raselili.

ŠUNjKE – Izumrli i raselili.

Hrvatski rodovi su: BULOVIĆI – iz Bitelića kod Sinja. Bili su pravoslavci do 1903. godine; ĆURKOVIĆI – iz Biličića kod Glamoča, god. 1879. doselili se iz Bitelića kod Sinja; GRANICI – iz Muca kod Sinja; HRGOVIĆI – 1741. godine su u Rujanima; ĐAPIĆI – doselili iz Bitelića kod Sinja 1912. godine; JURIŠIĆI – ranije Đapići; MATKOVIĆI – iz G. Bitelića kod Sinja 1879. godine; PERAJICE – iz Glavica kod Sinja 1879. godine; SOLDIĆI – iz Zasioka kod Sinja 1850. godine.

—————————————————

Izvori: http://www.lijevno.com i http://www.relax-livno.com