Groblje u Potočanima

(autor: Ljubica Radeta)

Pravoslavno groblje u selu Potočani, zaselak Jagodići, nalazi se udaljeno od centra sela na sto metara. Na jednom blagom uzvišenju, postoji već skoro dva veka. Godinama je bilo ograđeno kamenim zidom, takozvanim suvozidom. Tako se štitio večni mir počivših od ulaska stoke i drugih skrnavljenja. Imala je i drvena”lisa” (kapija). Da li su prvi stanovnici želeli da im pokojnici budu svakodnevno blizu i zašto je baš tako groblje u selu, a ne pored sela, za nas potomke ostaće tajna?

Početkom osamdesetih godina dvadesetog veka, kada se još dimiojedan odžak  na pravoslavnoj kući, Jagodići su pokrenuli incijativu da se ogradi groblje i napravi  metalna kapija. Potomci počivaših odazvali su se u velikom broju i betonski zid , u dužini od sto metara kao i kapija stoje već trideset godina.

Srpsko Pravoslavno groblje u Potočanima

Srpsko Pravoslavno groblje u Potočanima

Mrtvi i njihove večne kuće pričaju priču o narodima, o njihovim odlascima i dolascima na neke prostore. Upravo su grobovi dragoceni u svom trajanju i opstanku naročito tamo gde nas više nema. Grobovi žive svoj život, imaju smisao samo ako ostanu gde jesu, jer svako od nas nastoji da počiva tamo gde je proveo veći deo svog života. Živeti na rodnom ognjištu i umreti na svojoj zemlji, to je velika ljudska težnja zbog koje se i vode ratovi.

Ratovi ,genocid i gubitak teritorije, nisu se dešavali samo Srbima u Bosni. To je sudbina svih koji su živeli u njoj. Svi su nešto izgubili, svi odlaze i dolaze, sele se. Ali istine radi, pavoslavnih grobova je najviše u Bosni. Ali sigurno svi nose u sebi sećanje na svoj zavičaj, kuću, prijatelje i želju da se nekad vrate ili svrate. Veliki narodi sa snagom i tradicijom to i ostvare kao Jevreji. Rečima svoje zavetne molitve: “Ako te ikad zaboravim, desnica me moja zaboravila, o Jerusallime!”, oni su preselili
Jerusalim u pamćenje i niko ga odatle ne može uzeti,niti iz njega isterati. Kopirajmo i mi Jevreje.

Mi, Srbi, koji smo živeli u Livnu, Duvnu, Glamoču, Grahovu ako već ne želimo ili nemamo uslove da se vratimo u svoje porušene domove, treba da kao Jevreji preselimo u pamćenje svoj zavičaj i prenesemo svojim potomcima. To je najsigurniji način za mogući povratak neke buduće generacije na ognjište pradedova.

Srpsko Pravoslavno groblje u Potočanima

Srpsko Pravoslavno groblje u Potočanima

A grobovi i groblja čuvaju za budućnost tragove prošlosti. Tako na groblju u Potočanima ima dvadesetak dobro očuvanih spomenika sa početka devetnestog veka. Svojom masivnošću i čitljivošću ističe se spomenik, ogroman kameni krst, Petra Jagodića koji je rodonačelnik Jagodića u ovom delu Bosne. Ima tu spomenika i Srba iz susednog sela Podgrede, od prezimena Jagodić, Đuran, Cvijetić, Duvnjak. Ispod svakog nadgrobnog obeležja leži zrno koje je klicu zametnulo, pa klija u sećanjima potomaka. Mi smo njima dužni, oni su naši koreni, moramo negovati groblja i tome učiti našu decu.

 

SRPSKI RODOVI KOJI SU NEKADA ŽIVELI U POTOČANIMA

ĆEVAP – doselili su se iz Baljaka kod Šuice. Slave Svetog Arhangela Mihaila;

JAGODIĆ – doseljeni iz Tičeva kod Bosanskog Grahova. U Potočanima je do Drugog svetskog rata živelo 70 članova ove porodice, čiji je poslednji član, ali i poslednji srpski stanovnik Potočana, Bosiljka Jagodić, proterana 1992. godine. Slave Svetog Nikolu;

KANLIĆ – došli su iz Donjeg Malovana sa Kupreške visoravni. Slave Svetog Đurđa;

MILISAV – doselili su se iz Eminova sela kod Duvna. Slave Svetog Nikolu;

CRNOGORAC – isto kao Crnogorci iz Zastinja. Slave Svetog Arhangela Mihaila;

CVIJETIĆ (u nekim izvorima u ikavskom obliku: Cvitić) – poreklom su iz Baljaka kod Šuice, a tamo su se doselili iz Tičeva kod Bosanskog Grahova. Slave Svetog Arhangela Mihaila. Naime, Marko Cvijetić je kao dete došao iz Baljaka u Potočane kod babe i dede po majci, Jagodića. Slavu Cvijetića iz Baljaka, Lazarevu subotu, kasnije je zamenio za slavu svoje babe, Sveti Arhangel Mihailo. Takođe, u Potočanima je živeo i Stojan Cvijetić iz Lištana, koji se oženio Jelom Milisav i došao na njeno imanje. Slavio je Svetog Arhangela Mihaila. Nije bio u srodstvu sa Markom Cvijetićem.

Advertisements

2 thoughts on “Groblje u Potočanima

  1. Повратни пинг: Potočani | Udruženje Ognjena Marija Livanjska

  2. Повратни пинг: Podgreda | Udruženje Ognjena Marija Livanjska

Затворено за коментаре.